mObywatel bez Profilu Zaufanego: e-dowód jedyną drogą. Kalibracja tylko 7:00–7:13. Opłata za etui foliowe 17 zł

Jak poinformowało w poniedziałek Ministerstwo Cyfryzacji, od 19 maja 2026 r. jedynym urzędowym sposobem aktywacji aplikacji mObywatel jest fizyczny dowód osobisty z warstwą elektroniczną (e-dowód). Profil Zaufany, bankowość elektroniczna i dotychczasowy login gov.pl zostały przeniesione do statusu „kanału zdegradowanego” i służą wyłącznie do czytania powiadomień o własnej degradacji.

Aktywacja odbywa się przez przyłożenie e-dowodu do telefonu w technologii NFC, przy czym telefon musi znajdować się w odległości nie większej niż 1,2 cm od dokumentu. W przypadku gdy obywatel nosi e-dowód w etui z folią aluminiową (np. przeciwkradzieżową), obowiązany jest złożyć w urzędzie gminy formularz ED-7b „Wniosek o przyznanie tolerancji falowo-magnetycznej” oraz uiścić opłatę państwową w wysokości 17 zł. Brak formularza powoduje, że aplikacja automatycznie kwalifikuje obywatela jako „osobę podejrzanie magnetyczną” i przekierowuje jego konto do Wydziału Spraw Osobliwych.

Ministerstwo zastrzega, że w ciągu pierwszych 11 dni roboczych każdego kwartału kalendarzowego aktywacja możliwa jest wyłącznie w godzinach 7:00–7:13. W pozostałym czasie system jest zajęty przeprowadzaniem audytu wewnętrznego, podczas którego — jak wynika z dokumentacji technicznej — „weryfikowana jest spójność pól elektromagnetycznych emitowanych przez portfele obywateli”. W przypadku przekroczenia normy 4,7 µT w obrębie jednego domostwa aplikacja nalicza opłatę środowiskową w wysokości 8,30 zł za każdego domownika posiadającego telefon z NFC.

Statystyczny obywatel trzyma e-dowód w szufladzie między dowodem rejestracyjnym a paszportem byłej teściowej. Takie magazynowanie powoduje, że czip polimerowy traci 0,3% swojej aktywności paszportowej na każdy miesiąc leżakowania, a to z kolei wymusza kalibrację, którą wykonujemy wyłącznie w pierwszych jedenastu dniach roboczych kwartału, bo później i tak nikt nie pamięta, czy czip już skalibrowany, czy dopiero skalibrujemy.

Benedykt Strumień-Szmidt, starszy referent ds. paszportyzacji czipów polimerowych w Departamencie Identyfikacji Państwowej Ministerstwa Cyfryzacji

W praktyce oznacza to, że obywatel, który zechce aktywować aplikację w sobotę, zostanie poinformowany, że „jego intencja jest zbyt emocjonalna na sobotę”, a w niedzielę — że „system jest w trybie spowiedzi narodowej”. Próba aktywacji w poniedziałek po 7:13 skutkuje przeniesieniem sprawy do rozpatrzenia przez komisję w składzie trzyosobowym, powoływaną ad hoc. Komisja zbiera się w pierwszy wtorek miesiąca w siedzibie Ministerstwa przy ul. Królewskiej 27 w Warszawie, w pokoju 0, dostępnym wyłącznie schodami przeciwpożarowymi.

Reakcja ZUS-u nie kazała na siebie długo czekać. Prezes Zakładu wydał w trybie pilnym komunikat, w którym przypomniał, że „e-dowód w ręku obywatela to przede wszystkim e-dowód w ręku systemu, a system — jak wiadomo — ma ręce dłuższe, niż się obywatelowi wydaje”. ZUS zapowiedział, że od 1 lipca 2026 r. każda wizyta w placówce Zakładu rozpocznie się od obowiązkowej kalibracji e-dowodu klienta względem ścian budynku, a w przypadku braku kompatybilności ściany z czipem klient zostanie poproszony o zmianę adresu zameldowania na taki, którego ściany wykazują zgodność rezonansową z normą ISO 14443-B.

Tymczasem Rzecznik Praw Obywatelskich zapowiedział, że zwróci się do Ministerstwa Cyfryzacji o „rozważenie wprowadzenia okresu przejściowego”, w trakcie którego obywatel mógłby składać wniosek o przywrócenie dostępu przez Profil Zaufany na druku PZ-14b w trzech egzemplarzach. Wniosek miałby być rozpatrywany w terminie 28 dni roboczych, przy czym w pierwszych siedmiu dniach urząd dokonywałby rekalibracji druku samego wniosku, ponieważ — jak głosi notatka służbowa — „marginesy formularza PZ-14b wykazują dryf rozmiarowy rzędu 0,7 mm na każdy stopień Celsjusza powyżej 19°C w pomieszczeniu”.

W tle Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi już prace nad kolejnym krokiem: wprowadzeniem obowiązkowej pary obuwia rezonansowego dla obywateli odwiedzających urzędy gminy w celu uzyskania nowego e-dowodu — obuwia, które — jak wynika z notatek technicznych — będzie zsynchronizowane z częstotliwością czipa, by „wprowadzić obywatela w stan administracyjnej harmonii jeszcze przed przekroczeniem progu”. Pierwsza parta ma trafić do urzędów w trzecim kwartale 2026 r., a jej dystrybucja ma być realizowana przez Powiatowe Centra Doboru Butów (PCDB).

Źródło: Gov.pl, 19.05.2026