Ministerstwo Finansów naliczy podatek od Twojego oddechu. SATO analizuje każdy kęs i westchnienie

Ministerstwo Finansów ogłosiło w czwartek uruchomienie Systemu Automatycznej Taksacji Oddechu (SATO), który na podstawie analizy składu chemicznego wydychanego powietrza obywateli będzie naliczał podatek konsumpcyjny od wypitego piwa, zjedzonej pizzy oraz — w fazie pilotażowej — od westchnięć nad paragonem. Projekt wejdzie w życie 1 sierpnia 2026 roku.

System SATO działa w oparciu o sieć 12 400 czujników rozmieszczonych przy kasach fiskalnych na terenie całego kraju. Każdy czujnik analizuje oddech klienta w momencie płacenia i porównuje go z deklaracją podatkową z poprzedniego roku. Jeśli oddech wskazuje na spożycie produktu o wyższej stawce VAT niż wynikałoby to z dochodów podatnika — system automatycznie generuje zobowiązanie wyrównawcze z odsetkami naliczanymi od momentu pierwszego kęsa. Formularz korekty: MF-KĘS-7b.

Resort podkreśla, że SATO jest w pełni zautomatyzowany i nie wymaga ingerencji człowieka — z wyjątkiem sytuacji, gdy podatnik wstrzymuje oddech przy kasie dłużej niż 12 sekund. Wówczas system klasyfikuje go jako „osobę unikającą tlenowej transparentności fiskalnej” i nakłada karę w wysokości 2500 zł za każdą sekundę bezdechu powyżej progu. „Oddychanie to przywilej, nie obowiązek — ale jeśli już pan oddycha, to proszę robić to legalnie” — głosi broszura informacyjna MF.

Przez lata podatnicy oszukiwali system, jedząc pizzę za 38 zł i deklarując że stać ich tylko na kajzerkę. Teraz ich własny oddech ich zdradzi — bo ślad węglowodorowy pepperoni jest nie do podrobienia. To nie jest kwestia fiskalna, to jest kwestia sprawiedliwości metabolicznej.

dr Cyprian Wydech-Węglowy, pełnomocnik Ministra Finansów ds. respiracyjnej transparentności podatkowej

Eksperci wskazują na potencjalne luki w systemie: obywatele mogą próbować płacić za pizzę gotówką i wstrzymywać oddech jednocześnie — co ministerstwo nazywa „podwójną recydywą oddechowo-płatniczą”. W odpowiedzi resort zapowiada drugą fazę SATO: czujniki w restauracjach, które będą analizować nie tylko oddech, ale i parowanie z talerza. „Nie ma ucieczki przed termodynamiką fiskalną” — podkreśla resort w uzasadnieniu projektu rozporządzenia.

Tymczasem Izba Gastronomiczna RP zaskarżyła projekt do Trybunału Konstytucyjnego, argumentując, że system SATO narusza konstytucyjne prawo do nierejestrowanego beknięcia po obiedzie. „Beknięcie to forma ekspresji obywatelskiej, a nie fakturowalny gaz” — napisano w skardze. Na co resort odpowiedział projektem nowej stawki akcyzy na beknięcia w miejscach publicznych: 4,70 zł za beknięcie standardowe, 11,20 zł za beknięcie z emfazą.

W ramach pilotażu SATO zostanie najpierw wdrożony w województwie podlaskim, a pierwszy odczyt testowy — według harmonogramu — odbędzie się 15 sierpnia o godzinie 14:37 w Białymstoku, przy kasie nr 3 w supermarkecie przy ulicy Lipowej. Obywatele proszeni są o oddychanie miarowe i nieutrudnianie pracy algorytmom.

Źródło: Ministerstwo Finansów, projekt rozporządzenia, 06.2026