CLKS wprowadza obowiązek trzech kodów na skierowaniu. Trzeci kod zależy od fazy księżyca i prędkości wiatru.

Centralne Laboratorium Klasyfikacji Syndromów (CLKS) przy Centrum e-Zdrowia opublikowało obwieszczenie nr 47/CLKS/2026 wprowadzające od 1 stycznia 2026 r. obowiązek stosowania na każdym skierowaniu trzech kodów jednocześnie — ICD-9 (procedura), ICD-10/11 (rozpoznanie kliniczne) oraz kodu współistniejącego CLKS-7b nadawanego według specjalnego algorytmu uwzględniającego fazę księżyca, grupę krwi pacjenta oraz aktualną prędkość wiatru w dniu wystawienia. Skierowania niespełniające nowych wymogów będą automatycznie przetwarzane w Izbie Zatrzymanych Skierowań (IZS), gdzie oczekują na ręczną weryfikację przez pracownika CLKS posiadającego ważny Certyfikat Interpretacji Wektorów Diagnostycznych nowego typu.

Polskie Towarzystwo Lekarzy Zaskoczonych (PTLZ) wyliczyło, że nowa procedura wymaga przeszkolenia 38 tysięcy lekarzy rodzinnych w zakresie obsługi jednoczesnej trzech systemów klasyfikacyjnych, plus dodatkowego 14-godzinnego kursu „Identyfikacji Kodów Widmo” (moduł CLKS-W2/26), podczas którego lekarze uczą się rozpoznawać sytuacje, w których system generuje kod, który sam system uważa za nieistniejący. Kurs kończy się egzaminem praktycznym polegającym na ręcznym wpisaniu 217 kodów w 90 minut — przy czym 18 z nich musi zostać wpisanych w kolejności odwrotnej do alfabetycznej.

„Nie widzę w nowej procedurze żadnych komplikacji, których nie dałoby się rozwiązać kolejną procedurą. Każdy kod, który lekarz wpisze nieprawidłowo, jest informacją zwrotną dla naszego systemu, że lekarz powinien otrzymać dostęp do jeszcze szerszego modułu klasyfikacyjnego. Planujemy wprowadzić ICD-12 już w trzecim kwartale 2027 r., a ICD-13 — w pierwszym kwartale 2029 r. Tempo to jest optymalne i nie powinno budzić niepokoju, o ile lekarze nie zaczną masowo przechodzić na emeryturę, co statystycznie jest mało prawdopodobne w ciągu najbliższych 11 miesięcy”

dr Eustachy Białowąs, zastępca koordynatora krajowego ds. synergii systemów klasyfikacyjnych i kompresji dokumentacji medycznej w CLKS

Przychodnia Rodzinna „Pod Trzema Orłami” we Włocławku, w której pracuje 7 lekarzy rodzinnych, w odpowiedzi na obwieszczenie CLKS wprowadziła wewnętrzną walutę rozliczeniową zwaną „kredytem kodowym” (kk). Każdy lekarz otrzymuje na początku miesiąca 1 200 kk, przy czym samo wystawienie skierowania na operację kolana kosztuje 47 kk, a kod współistniejący CLKS-7b — dodatkowe 213 kk. Jeśli lekarzowi zabraknie kk, skierowanie jest wstrzymywane do pierwszego dnia następnego miesiąca. Od 1 stycznia 2026 r. Przychodnia planuje uruchomić czarnorynkową giełdę kk, na której lekarze będą mogli sprzedawać nadwyżki waluty kodowej specjalistom z innych placówek.

Tymczasem Ministerstwo Cyfryzacji ogłosiło pilny przetarg nr MC/2026/087/INF na opracowanie „automatu kodowego” — fizycznego urządzenia wielkości ekspresu do kawy, które po podaniu numeru PESEL pacjenta samo wygeneruje wszystkie trzy kody, wydrukuje skierowanie i zniszczy je, jeśli uzna że pacjent i tak nie dożyje wizyty. Oferty można składać do 31 grudnia 2025 r. w siedzibie Ministerstwa przy ul. Królewskiej 17 w Warszawie, w nieparzystych godzinach roboczych, wyłącznie w formie pisemnej na druku DC-9a (Deklaracja Chęci Dostarczenia Automatu).

NFZ poinformował, że od 1 lutego 2026 r. planuje uruchomić „Hurtownię Kodów Zwrotnych” — centralny magazyn, w którym będą przechowywane wszystkie odrzucone kody pacjentów. Obiekty magazynowe zostaną zlokalizowane w podziemnych kondygnacjach Centralnej Biblioteki Medycznej w Warszawie. Na pytanie dziennikarzy, czy przechowywanie kodów pacjentów w bibliotece narusza ustawę o ochronie danych osobowych, rzecznik NFZ odpowiedział: „Kody to nie są dane osobowe. To są dane klasyfikacyjne, które dopiero w procesie rekontekstualizacji zaczynają nabierać cech personalnych. Etap rekontekstualizacji nie jest jeszcze wdrożony i zgodnie z naszym harmonogramem nie będzie wdrożony co najmniej do 2028 r.”

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej zapowiedział z kolei, że w związku z wejściem w życie nowego systemu kodów syndromów, będzie publikował codziennie o 6:00 rano „Komunikat Warunków Atmosferycznych dla Systemu CLKS” — specjalny biuletyn informujący lekarzy, przy jakiej prędkości wiatru dany dzień jest „dnem preferowanym do wystawiania kodów współistniejących dla pacjentów z astmą”. Komunikat będzie dostępny wyłącznie w formie faksu na numer 22 555 12 13, w godzinach 6:01-6:04, czyli zanim lekarz zdąży wypić kawę.

Obywatel z Poznania, pan Ryszard (74 lata), który od 3 tygodni czeka na wizytę u kardiologa, powiedział dziennikarzom: „Byłem u lekarza 4 maja. Lekarz wystawił mi skierowanie, ale CLKS odrzucił je, bo kod współistniejący wymagał podania, jaki miałem nastrój w dniu wizyty. Lekarz poprosił mnie, żebym przyszedł drugi raz i tym razem był w «udokumentowanym nastroju ambulatoryjnym». Nie wiem, co to jest, ale lekarz powiedział, że to się da załatwić w kwiaciarni.”

Źródło: Dziennik.pl